ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ ΑΘΩΣ

Ο Άθως των μοναστηριών. Το Άγιο Όρος, ή το λεγόμενο «Περιβόλι της Παναγίας», βρίσκεται στο ανατολικό πόδι της Χαλκιδικής. Η μεγαλύτερη και σπουδαιότερη μοναστική πολιτεία της Ορθόδοξης Ανατολής. Τόπος κατανυκτικός, μυσταγωγικός, υπεραιωνόβιος. Το αγιώνυμο όρος του Άθω. Στην ανατολικότερη και πιο τραχιά χερσόνησο της Χαλκιδικής η θρησκεία δίνει ισχυρό «παρών»: το Άγιον Όρος αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο θρησκευτικό/ προσκυνηματικό προορισμό μετά την Ιερουσαλήμ, για τους περισσότερους από 300 εκατομμύρια Ορθοδόξους Χριστιανούς σε όλον τον κόσμο. Η θεσμική υπόσταση του Αγίου Όρους καθιερώθηκε το έτος 972. Σήμερα αποτελεί αυτοδιοικούμενο τμήμα της ελληνικής επικράτειας, ενώ πνευματικά υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Η είσοδος των γυναικών απαγορεύεται, αλλά κάθε άνδρας, ημεδαπός ή αλλοδαπός, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, μπορεί να εισέλθει στο Άγιον Όρος αρκεί να διαθέτει έγγραφη άδεια, το λεγόμενο Διαμονητήριο. Το Άγιον Όρος φιλοξενεί 20 μεγάλα μοναστήρια, τα οποία λειτουργούν ως ανδρώα ιερά κοινόβια. Σε μικρότερες εγκαταστάσεις, δηλαδή σε σκήτες, κελιά και ιερά καθίσματα ζουν μικρότερες ανδρικές αδελφότητες, ασκητές και ερημίτες. Υπάρχουν δύο ειδών μονές: ί) Τις Βασιλικές που λέγονται έτσι είτε γιατί η ίδρυση τους έγινε με εντολή και συνδρομή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων ή γιατί επικυρώθηκε με αυτοκρατορικό χρυσόβουλο, β) Τις Πατριαρχικές και Σταυροπηγιακές γιατί συνδέθηκαν με το Πατριαρχείο Κων/πόλεως που ανέλαβε την πνευματική περισσότερο εποπτεία τους (Πατριαρχικές) και από το σταυρό που τοποθετούσε ο Πατριάρχης ή ένας επίσκοπος στα θεμέλια πριν από την Ίδρυση τους (Σταυροπηγιακές).