ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Ο Νομός Ιωαννίνων είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση νομούς της Ελλάδας. Πρωτεύουσα του νομού είναι η πόλη των Ιωαννίνων. Το μεγαλύτερο μέρος του καλύπτουν ορεινοί όγκοι, ένα τμήμα των οποίων ανήκει στην οροσειρά της Πίνδου, που αποτελεί το όριο μεταξύ Ηπείρου, Μακεδονίας και Θεσσαλίας. Τα κυριότερα όρη της περιοχής είναι ο Σμόλικας(2.637 μ.), ο Γράμμος(2.520μ.), η Τύμφηή Γκαμήλα(2.497μ .),ο Λάκμοςή Περιστέρι( 2.295μ.), ο Τόμαρος ή Ολύτσικα(1.971μ.), το Μιτσικέλι(1.810μ.) κ.α. Μεταξύ των ορεινών όγκων δημιουργούνται μικρές εύφορες πεδιάδες, μακρόστενες κοιλάδες και απότομα φαράγγια, όπως το φαράγγι του Αώουκαι η περίφημη χαράδρα του Βίκου. Το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων, δηλ. η αρχαία Ελλοπία, με την ονομαστή λίμνη Παμβώτιδα, καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα του νομού. Η λίμνη Παμβώτιδα έχει μήκος περίπου 7,5 χλμ., πλάτος 5 χλμ. και το βάθος της κυμαίνεται ανάμεσα στα 3-9μ. Παλαιότερα η λίμνη καταλάμβανε και το ΒΔ τμήμα του λεκανοπεδίου (λίμνη  έλος Λαψίστας), που αποξηράνθηκε και δόθηκε για γεωργική εκμετάλλευση. Άλλες μικρότερες λίμνες, όπως η Ζαραβίνα(στο δρόμο προς Δελβινάκι), η τεχνητή λίμνη του Αώου, στα βουνά του Μετσόβου και η Δρακόλιμνη στην Τύμφη, σε υψόμετρο 2.100μ. συμπληρώνουν τη φυσική γεωγραφία της περιοχής. Ολόκληρο σχεδόν το νομό Ιωαννίνων διαρρέουν οι ποταμοί Άραχθος, Αώος, Βοϊδομάτης, Καλαμάς,  Λούρος και Αχέρονταςπου πηγάζουν από τους ορεινούς όγκους, ενώ υπάρχουν επίσης αρκετοί χειμαροπόταμοι. Ο Άραχθος, από τα μεγαλύτερα ποτάμια της Ηπείρου με μήκος 143 χλμ., διασχίζει το Αν. τμήμα του νομού και κατευθύνεται στον Αμβρακικό κόλπο. Στα νερά του χύνονται οι παραπόταμοι Ζαγορίτικος, Βάρδας, Μετσοβίτικος και Καλαρρύτικος. Το Β. τμήμα του διαρρέει ο Αώος, με τους παραποτάμους του Σαραντάπορο και Βοϊδομάτη, που μετά από μια απόσταση 68 χλμ. μπαίνει στο Αλβανικό έδαφος και χύνεται στην Αδριατική θάλασσα. Από το νομό πηγάζουν επίσης ο Καλαμάς (113 χλμ.) ο αρχαίος Θύαμις, ο θρυλικός Αχέροντας και ο Λούρος, που διασχίζει το ΝΔ τμήμα της περιοχής. Η διαμόρφωση των βουνών και η εξαιρετική χλωρίδα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια πλούσια πανίδα (πέρδικες, αγριογούρουνα, λαγοί, ζαρκάδια, λύκοι, αλεπούδες, σκίουροι). Για την προστασία της πλούσιας αυτής πανίδας και χλωρίδας της περιοχής δημιουργήθηκαν στο νομό Ιωαννίνων δύο εθνικοί δρυμοί, του Βίκου Αώου και της Βάλια Κάλντα. Ο νομός διαθέτει επίσης ιαματικές πηγές, όπως τα θειούχα λουτρά στα Καβάσιλα και τα ατμόλουτρα στον Αμάραντο Κόνιτσας, από τα μοναδικά του είδους που υπάρχουν στην Ελλάδα σε υψόμετρο 1.260μ. Οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων του είναι η κτηνοτροφία, η γεωργία, το εμπόριο, οι υπηρεσίες.Ένα μεγάλο ποσοστό των κατοίκων του νομού ασχολούνται επίσης με τις λαϊκές τέχνες όπως η υφαντική, η ξυλογλυπτική και η ασημουργία, συνεχίζοντας μια παράδοση αιώνων.